چگونه کم خونی در سیکل قاعدگی ایجاد می شود؟

چگونه کم خونی در سیکل قاعدگی ایجاد می شود؟

۲۱ آبان، ۱۳۹۸    متخصص دروا

کم خونی دوران قاعدگی باعث بروز علائم ناخوشایندی می‌شود که بر کیفیت زندگی اثرات نامطلوبی می‌گذارد. به همین دلیل تشخیص به موقع و درمان آن از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. دوران قاعدگی یک فرایند طبیعی است اما در برخی موارد می‌تواند اثرات منفی بر سلامت بگذارد. پریودهای سنگین با کم خونی دوران قاعدگی  ارتباط دارند. کم خونی یا آنمی یک مشکل سلامتی در سراسر جهان محسوب می‌شود و سازمان بهداشت جهانی در سال 2017، اعلام کرده که 1.62 میلیارد نفر در جهان مبتلا به آنمی فقر آهن می‌باشند. 

سیکل قاعدگی و دوران پریود در هر فردی با فرد دیگر متفاوت است و اغلب در حد 5 تا 80 میلی لیتر در هر سیکل قاعدگی خون از دست می‌دهند. اگر میزان خونریزی بیشتر از حد معمول باشد، آهن بیشتری از دست می‌رود و با افت سطح هموگلوبین، کم‌خونی دوران قاعدگی رخ می‌دهد. خستگی با وجود استراحت کافی، احساس تنگی نفس با کوچکترین فعالیت و تغییرات در مو، ناخن و پوست تنها بخشی از نشانه‌های کمبود آهن است.

کم خونی یاآنمی وضعیتی در بدن است که باعث افت سطح هموگلوبین می‌شود. هموگلوبین پروتئینی است که در گلبول قرمز قرار دارد و به حمل اکسیژن در بدن کمک می‌کند. گلبول‌های قرمز در مغز استخوان تولید می‌شوند و میانگین طول عمر آنها تقریبا 110 روز است. هنگامی که طول عمر گلبول قرمز به پایان می‌رسد، در اندام‌هایی مانند طحال، گره‌های لنفاوی و کبد شکسته شده و اجزای آن در بدن متابولیزه می‌شود. هر گونه اختلال در چرخه زندگی گلبول قرمز می‌تواند، بدن را دچار کم خونی کند.

آهن یک ریز مغذی ضروری است که در بسیاری از فرایندهای بیولوژیکی مانند انتقال اکسیژن و تنفس سلولی نقش دارد. بدن برای ساخت هموگلوبین به آهن نیاز دارد و در مواقع کمبود آهن، کم خونی اتفاق می‌افتد. دلیل کمبود آهن می تواند دریافت ناکافی آن از رژیم غذایی یا از دست دادن خون باشد. به همین دلیل امکان وقوع کم خونی در دوران قاعدگی به دنبال  خونریزی های سنگین وجود دارد.

 نیاز بدن به آهن در دوران بارداری و شیردهی تا چندین برابر حد معمول افزایش پیدا می کند و چنانچه میزان آهن مورد نیاز بدن تامین نشود احتمال کم خونی فقرآهن یا آنمی در این دوران افزایش می‌یابد. آنمی اغلب بدون تشخیص باقی می‌ماند. زیرا بیشتر افراد علائمی مانند خستگی را نادیده می‌گیرند یا ممکن است با علائم کم خونی آشنا نباشند.

دلایل کم خونی فقرآهن در دوران قاعدگی

کم خونی فقر آهن شایع‌ترین نوع کم خونی است. شما ممکن است در دوران پریودهای سنگین دچار کم خونی شوید، اما دلایل دیگری هم می‌تواند منجر به کم خونی شود که در ادامه به آنها اشاره می کنیم:

  • خونریزی‌های شدید یا طولانی در دوران قاعدگی
  • دریافت ناکافی آهن
  • سوء جذب
  • از دست دادن خون
  • اندومتریوز

 

مهمترین نشانه‌های کم خونی در سیکل قاعدگی

  • ناخن‌های قاشقی
  • رنگ پریدگی
  • زخم گوشه دهان
  • خستگی
  • ملتحمه( پوشش داخلی چشم) زرد رنگ یا بی رنگ
  • پیکا ( ویار زنان باردار به خوردن موادی مانند یخ، خاک)
  • سرگیجه

 

سیکل قاعدگی و عوارض مرتبط باکم خونی

اگر چه کم خونی یک وضعیت نسبتا ساده است اما می‌تواند اثرات نامطلوبی بر زندگی داشته باشد. آنمی انجام فعالیت‌های روزمره و هر فعالیت دیگری که نیاز به تلاش فیزیکی و ذهنی دارد را با مشکل روبرو می‌کند. همچنین به علت رنگ پریدگی می‌تواند بر ظاهر فرد نیز اثر بگذارد.

آنمی معمولا به شکل مخفیانه پیش می‌رود و علائم با گذشت زمان وخیم‌تر می‌شوند. درمان آنمی ساده است اما در صورتی که درمان نشده باقی بماند، عوارض خطرناکی به همراه دارد.

  • مشکلات قلبی: در صورت پایین بودن سطح هموگلوبین خون، قلب باید تلاش بیشتری برای رساندن خون اکسیژن‌دار به بافت‌های بدن کند که این تلاش مضاعف منجر به  ضربان قلب نامنظم(آریتمی) و بزرگ شدن قلب می‌شود.
  • اختلالات بارداری: کم خونی در بارداری می‌تواند منجر به تولد نوزاد کم وزن، زایمان زودرس و حتی مرگ نوزاد شود. کودکان مبتلا به کم خونی دچار اختلال در رشد هستند و خطر ابتلا به عفونت درآنها افزایش می‌یابد.
  • وخیم‌تر شدن سایر مشکلات سلامتی: کم‌خونی می‌تواند شرایط بیماری‌های مزمن در فرد را وخیم تر کرده و درمان را با مشکل روبرو کند.

 

کم خونی مرتبط با دوران پریود

همه‌ی خانم‌ها در دوران قاعدگی مقداری خون از دست می‌دهند، اما چه زمانی باید نگران باشیم؟ خب چنانچه در دوران قاعدگی حجم خونی که از دست می دهید بیشتر از حد معمول باشد احتمال ابتلا به کم خونی در دوران قاعدگی وجود دارد. آمارهای جهانی حاکی ازشیوع 29 درصدی کم خونی در بین زنان غیر باردار و شیوع 38 درصدی در زنان باردار است. 

زنان به طور معمول در حدود چند میلی‌لیتر خون در هر سیکل قاعدگی از دست می‌دهند. خونریزی‌های شدید قاعدگی معمولا زمانی است که فرد بیشتر از 80 میلی‌لیتر خون در سیکل قاعدگی از دست می دهد. تخمین مقدار دقیق خون از دست رفته کار سختی است اما در ادامه به علائمی که می‌تواند نشان دهنده خونریزی شدید باشد، اشاره می‌کنیم:

  • خروج لخته‌های بزرگ
  • نیاز به استفاده از تعداد بیشتر پد یا تامپون
  • تعویض هر دو ساعت پد یا تامپون
  • خونریزی شدید که مختل کننده‌ی کارهای روزمره باشد.
  • پس دادن خون به لباس و رختخواب

 

دلایل خونریزی‌های سنگین در دوران پریود 

  • IUD
  • اندومتریوز
  • فیبروئید
  • عدم تعادل هورمون‌ها
  • التهاب لگن
  • سندرم تخمدان پلی کیستیک
  • پولیپ رحم
  • کم‌کاری تیروئید
  • داروهای ضد انعقاد

حتما در صورت داشتن پریودهای نامنظم, خونریزی بعد از پریود، درد، گرفتگی‌های شدید، تهوع در دوران پریودی با متخصص مشورت کنید.

 

درمان کم خونی مرتبط با سیکل قاعدگی یا پریود 

اگر شما فکر می‌کنید که خونریزی‌های شدید در دوران قاعدگی و به دنبال آن کم خونی دارید، حتما باید به پزشک مراجعه کنید. پزشک با انجام معاینات و آزمایش خون می‌تواند به کم خونی پی ببرد. زمانی که آنمی تشخیص داده شد، درمان شروع می‌شود. درمان شامل تجویز مکمل آهن، داروهای هورمونی برای پیشگیری از خونریزی‌های شدید دوران قاعدگی، تزریق خون یا جراحی مشکلات ایجاد کننده خونریزی مانند آندومتریوز یا فیبروم رحم است.

اولین گام در درمان کم خونی، افزایش دریافت آهن از طریق رژیم غذایی است. دو نوع آهن به نام هم و غیرهم وجود دارد. آهن هم محتوی هموگلوبین است و تنها در منابع حیوانی یافت می‌شود. میزان جذب آهن هم از غیرهم بیشتر است. یکی از منابع خوب آهن هم، جگر است. همه‌ی انواع گوشت‌ها مانند جوجه، بوقلمون، غذاهای دریایی و صدف منابع غنی آهن محسوب می‌شوند.

آهن غیرهم در منابع گیاهی مانند غلات، لوبیا و سبزیجات یافت می‌شود. در جمعیت‌هایی که مقدار دریافت گوشت پایین است، بدست آوردن آهن از طریق غذا چالش برانگیز است. برخی ترکیباتی که در منابع گیاهی آهن وجود دارند؛ مانند تانن، فیتات و کلسیم در جذب آهن اختلال ایجاد می‌کند. بنابراین لازم است که دریافت چای و قهوه را به علت اختلال در جذب آهن کاهش دهید. مصرف همزمان مواد غذایی حاوی ویتامین C مانند انواع فلفل و مرکبات سبب افزایش جذب آهن می‌شود.

 

راهکارهای مفید برای افزایش سطح آهن

پیروی از یک رژیم غذایی متعادل و سرشار از ریز مغذی‌ها می‌تواند، علائم کم خونی را بهبود ببخشد. بهترین منابع غذایی آهن عبارتند از:

  • گوشت قرمز
  • مرغ
  • ماهی
  • تخم مرغ
  • لبنیات
  • غلات
  • توفو ( پنیر سویا)
  • انواع لوبیا
  • سبزیجات برگ سبز
  • مصرف کافئین بلافاصله بعد از غذا با جذب آهن تداخل ایجاد می‌کند.
  • مصرف منابع ویتامین C در افزایش جذب آهن بسیار موثر است.
  • سعی کنید از آب مرکبات یا توت فرنگی بعد از غذا استفاده کنید.

 

نتیجه گیری

همان طور که اشاره کردیم کمبود آهن و کم خونی در سیکل قاعدگی می تواند عوارض مهم و جدی را بر سلامت جسمی و روان افراد بگذارد. بنابراین لازم است که کمبود آهن از طریق دریافت غذایی یا مکمل درمانی جبران شود. اما توجه داشته باشید که در صورت توقف پریود(آمنوره) دیگر نیاز به مصرف مکمل آهن نیست، چرا که دریافت بیش از حد آهن نیز ضرر هایی برای بدن به همراه دارد.

توقف و قطع پریود ممکن است به دلایلی همچون ورود به دوران یائسگی، برداشتن رحم، مصرف قرص های پیشگیری از بارداری، بیماری ارثی هموکروماتوز (افزایش جذب آهن) رخ دهد. بنابراین مصرف مکمل های آهن باید پس از تایید کم خونی و کاهش سطح هموگلوبین و فریتین توسط پزشک صورت بگیرد.

نظر شما چیست؟
نظر جدید
نام ، ایمیل در مرورگر برای نظر دوباره ذخیره شود.

نظر سایر کاربران

  • شادی13 آبان 1400
    پاسخ

    سلام شادی ۱۸ساله یه ماه پریود نشودم ولی تو همین ماه از اول تا اخرش زیر شکم تیر میکشید احساس کردم همش پریودم ولی نبود حالم بد بود سردرد شدید سرگیجه تازه زیر چیزم... بد جور ورم کرده بود تا جای که دستشویی رفتنم خیلی برام سخت شود بتازگی یه مسئله جدید هم برام درست شود که بدجور سوزش دارم تا جای که از بعضی وقتا از دیوارش خون میاد اون با ورم زیادی دیگه نمیدونم چکارکنم از همه درسای مدرسم هم عقب افتادم

    • متخصص دروا15 آبان 1400

      همراه عزیز، لطفا از طریق اپ دروا با متخصص ما گفتگو کنید، برای پاسخ به شما نیاز به دانستن جزئیاتی بیشتری هست

  • سارا2 مهر 1400
    پاسخ

    من سیکل تالاسمی بتا دارم و پریود هام از دفعه اول خیلی دردناک و شدید بود و تا سالها بشدت نامنظم ماهی دوبار پریود میشدم گاهی سه ماه خونریزی شدید داشتم چهارسال قبل هم یک سال خونریزیم بند نمیومد الان تقریبا منظمه ولی خیلی شدیده خونریزیم همیشه گاهی بند نمیاد و دردم شدیده کاملا یک هفته فقط باید بخوابم و مسکن بخورم غذا هم بزور دیر به دیر بخاطر داروها... حالا اگر یه وقت بحران درد داسی و درد پریود باهم بشه ک مورفین هم بزنن بازم خوابم نمی‌بره.. اگر جای من بودین چکار میکردین...

    • متخصص دروا15 آبان 1400

      همراه عزیز، لطفا از طریق اپ دروا با متخصص ما گفتگو کنید، برای پاسخ به شما نیاز به دانستن جزئیاتی بیشتری هست

  • زهرا15 شهریور 1400
    پاسخ

    ۴ ماهه پریود نمیشم چیکار کنم

    • متخصص دروا16 آبان 1400

      همراه عزیز، لطفا از طریق اپ دروا با متخصص ما گفتگو کنید، برای پاسخ به شما نیاز به دانستن جزئیاتی بیشتری هست

  • مبینا ۱۲۱۲3 شهریور 1400
    پاسخ

    سلام من ۱۴سالمه من حدودا توی یکماه چهار پنج بار پریود شدم هی سه چهار روز میشم دوروز قطع میشه بازم میشم اما پریودیم خیلی میاد اینقدر میاد که خودم وقتی نگاه میکنم که چقدر خون ٱمده ازم میترسم تو دو روزی هم که نمیاد لکه میاد بعد از دوز که باز میشم خیلی میاد بی جون شدم سرم گیج میره اصلا دیگه جونی برام نمونده کم خون شدم سرم گیج میره احساس خستگی هم دارم زیر چشمام هم صورتی کم رنگه سرمم خیلی گیج میره

    • متخصص دروا16 آبان 1400

      همراه عزیز، لطفا از طریق اپ دروا با متخصص ما گفتگو کنید، برای پاسخ به شما نیاز به دانستن جزئیاتی بیشتری هست

  • PRSOL20 مرداد 1400
    پاسخ

    با سلام .قبلاً ها من در دوران قاعدگی فقط دچار حالت تهوع و درد زیر شکم میشدم اما حدودا دوره قاعدگی قبلیم نزدیک بود من دچار درد قفسه سینه ،تنگی نفس،سردرد و تپش قلب شدم و اون زمان چون نمی دونستم که به زمان قاعدگیم دو روز یا یه روز مونده فکر کردم کرونا گرفتم اگه بخواد با رسیدن هر سیکل قاعدگی اینجوری بشم آیا من کم خونی شدید دارم ؟!چون واقعا بد بود با هر بار نفس کشیدن قلبم درد می‌گرفت و نفسم می‌گرفت واقعا شب بدی بود انقدر که به خدا التماس کردم ایندفعه رو ببخش و موقع خواب می ترسیدم بخوابم و دیگه بلند نشم از طرفی هم روم فشار اینکه کرونا باشه بود و ترسم بیشتر میشد که نکنه والدینم بگیرن اما همین که دروان قاعدگی شروع شد تا حدودا اخراش دیگه این علایم رفتن .حالا با شباهتی که بین این دو یعنی کرونا و نشانه های کم خونی شدید هست به نظرتون من واقعا کرونا داشتم و ازش در رفتم یا برا کم خونی شدیده و هر بار که میرسم به سیکل قاعدگی باید تجربه ش کنم؟!

    • متخصص دروا16 آبان 1400

      همراه عزیز، لطفا از طریق اپ دروا با متخصص ما گفتگو کنید، برای پاسخ به شما نیاز به دانستن جزئیاتی بیشتری هست

  • زهرا8 مرداد 1400
    پاسخ

    سلام ببخشید من دوماه پریود نشدم همش موهام ریزش داره وناخونام هم شکسته میشن خیلی هم بی حالم وکم اشتها زیر شکمم هم همیشه تیر میکشه میشه بگید از چی هستش؟

    • ایه13 شهریور 1400

      از کم خونی منم همینطور بودم

  • هما نجفی6 تیر 1400
    پاسخ

    سلام من بیست یک ساله هستم کم خونی دارم و هیشه پریودم تاخیر داره

  • نگار18 خرداد 1400
    پاسخ

    سلام من 14 سالمه چند ماه که پریود میشم چند وقته سر گیجه و تنگی نفس دارم دست و پام هم سرده مال کم خونیه؟

  • لیلا5 خرداد 1400
    پاسخ

    سلام من ۳۶ ساله دوماه پریودیم عقب افتاده الان با قرص و امپول پریود شدم خونریزی خیلی شدید دارم حالت ضعف یحالی دل رفتگی دارم براثر کم خونی اینجور شدم

  • ارزو4 خرداد 1400
    پاسخ

    باسلام من ارزو هستم 28 سالمه و یک هفته پیش پریودم تموم شده و از روز اخر تاالان همش جلم چشمام سیاعی میره و سردرددارم اگر راهنماییم کنید مونون میشم

  • راضیه4 خرداد 1400
    پاسخ

    سلام.من سیزده ماهه زایمان کردم پسر دومی منه. تا چهار ماه اول پریود نشدم بعد اون پریود شدم توی این ده یازده ماهه پریودیم سه بار در یک ماه دو بار میشدم.اونم دو بار پشت سر هم ولی هشت نه ماهه منظم پریود میشم.الان پنج روزه پریودیم عقب افتاد تست میزنم منفیه دلیلش چیه البته پسرم خیلی شیر میخوره.از طرفی ویتامین دی من ۱۶بود دکتر گفت هر هفته ۵۰۰۰۰بخور آیا ویتامین دی باعث تاخیر شده.اخیرا هم آزمایش گرفتم مشکل کم خونی و تیرویید ندارم

  • مهرناز31 اردیبهشت 1400
    پاسخ

    سلام من در یک آزمایش خون معلوم شد که ذخیره آهنم به شدت کم هست و الان در زمان پریودی خونریزی شدید و درد غیر قابل تحملی دارم میتونه این مشکل ناشی از آهن باشه ؟

  • شیده25 اردیبهشت 1400
    پاسخ

    الان ب مدت ۲ماهه خونریزی دارم.وهموگلوبین خون ۶/۶شده بود دگتر بهم سرم آهن ومکمل آهن داده بود .الان رکزی یه قرص فروس سولفات میخورم خونریزی قطع شده فقط در حد لک بینی هست آیا احتمال داره ک قرص استفاده از فروس سولفات باعث قطع خونریزی شده؟

  • حنانه19 فروردین 1400
    پاسخ

    سلام خسته نباشید من ۱۳ سالمه چند ماهی هست که پریود میشم اما سه ماهی هست که پریود هام منظم نیست و بعضی ماه ها پریود نمیشم از‌مایش دادم گفتن که کم خون هستم ایا پریود نشدنم به کم خونی مربوط میشه؟

    • متخصص دروا11 خرداد 1400

      حنانه عزیز، لطفا از طریق اپ دروا با متخصص ما گفتگو کنید، برای پاسخ به شما نیاز به دانستن جزئیاتی بیشتری هست

  • باران8 فروردین 1400
    پاسخ

    سلام.من۱۴سالمه دوسالی هست پریود میشم اما نامنظم،کم خونی تقریبا شدید هم دارم،والان هم چند روز از موعد پریودم میگذره اما پریود نشدم،بنظرتون نامنظمی قاعدگیم با کم خونی ارتباط داره؟

    • متخصص دروا16 فروردین 1400

      باران عزیز، لطفا از طریق اپ دروا با متخصص ما گفتگو کنید، برای پاسخ به شما نیاز به دانستن جزئیاتی بیشتری هست

  • مریم8 بهمن 1399
    پاسخ

    سلام مریم هستم ۲۶ساله کم خونی دارم باردارنیستم اما چندروزازموعدپریودیم مبگذره.

    • متخصص دروا30 بهمن 1399

      مریم عزیز، لطفا از طریق اپ دروا با متخصص ما گفتگو کنید، برای پاسخ به شما نیاز به دانستن جزئیاتی بیشتری هست

  • لیلا26 دی 1399
    پاسخ

    سلام ببخشید من13سالمه الان ۲ماه پریود نشدم دارم میترسم

    • متخصص دروا30 دی 1399

      لیلای عزیز، در نوجوانان بی نظمی در ماه های ابتدایی وجود داره. جای نگرانی نیست و به مرور منظم میشه

  • Mehrsa20 دی 1399
    پاسخ

    سلام من تازه میخوام عقد کنم رفتیم ازمایش و کم خون بودیم یکم بعد از یکماه باز باید ازمایش بدم الان پریود شدم میخوام ببینم آیا تاثیری روی کم خونی داره؟؟؟؟ ممنون میشم جواب بدین

    • متخصص دروا30 دی 1399

      مهرسای عزیز، لطفا از طریق اپ دروا با متخصص ما گفتگو کنید، برای پاسخ به شما نیاز به دانستن جزئیاتی بیشتری هست

  • طلا12 آذر 1399
    پاسخ

    من کم خونی دارم پریود نمیشم ...این دو‌ب هم مربوط میشه ؟

    • متخصص دروا13 آذر 1399

      طلای عزیز، لطفا از طریق اپ دروا با متخصص ما گفتگو کنید، برای پاسخ به شما نیاز به دانستن جزئیاتی بیشتری هست

  • Ha..9 آذر 1399
    پاسخ

    سلام.من ۳۰سال دارم و بعضی اوقات به خاطر کم خونی پریود نمیشم وبامصرف گوشت قرمز وقرص آهن خونریزی پریودم مجدداتفاق میفته.اماالان موعدپریوددومه ولی هنوز نشدم و دردشکمی خیلی شدیدی مثل حالت پریودی دار و سینه ها دردناک و متورم شده.باردارنیستم

  • اسرا9 آذر 1399
    پاسخ

    من کم خونی شدید دارم ونمیتونم بعضی مواد رو مصرف کنم چون کم کاری شدید تیرویید دارم پریود هام سنگینه دکتر روزی سه عدد قرص نوشته فروس سولفات اونم حالمو داغون میکنه چیکار کنم

  • سحر27 مرداد 1399
    پاسخ

    کم خونی خیلی هم نگران کنندس من خودم بر اثر کم خونی و کمبود آهن موهای سرم ریخت الان ک قرض خارجی آهن. و قرص زینگ میخورم موهام داره درمیاد

  • زینب25 مرداد 1399
    پاسخ

    سلام من ۱۴سالمه تازه پریود شدم خستم تنگی نفی دارم و سرگیجه کم خونم هستم خاستم بدونم علاعم این قاعدگیه یا کرونا دارم

    • متخصص دروا21 شهریور 1399

      زینب عزیز، لطفا از طریق اپ دروا با متخصص ما گفتگو کنید، برای پاسخ به شما نیاز به دانستن جزئیاتی بیشتری هست

  • Sondos24 خرداد 1399
    پاسخ

    من و نامزدم ازمايش خون داديم بهمون گفتن كم خونيد الان گفتن ميخواين ببينيم علت كم خوني چي هست وأين چيز باعث نگراني من هست

    • متخصص دروا4 تیر 1399

      جای نگرانی نیست ولی حتما این بررسی رو جدی بگیرید و اقدام کنید.

  • سارا5 آذر 1398
    پاسخ

    نکات خوبی داشت

    • متخصص دروا30 فروردین 1399

      امیدواریم براتون مفید واقع شده باشه.